Debaty sejmowePierwsza Kadencja

Interpelacja w sprawie wykonania dekretu prezydenta RP z dnia 31 października 1939 r. o amnestii dla byłych więźniów brzeskich

   Panie Ministrze Sprawiedliwości Prokuraturze Generalny! W grudniu 2005 r. grupa posłów Polskiego Stronnictwa Ludowego zwróciła się do Pana Ministra Prokuratora Generalnego z interpelacją w sprawie potrzeby wniesienia kasacji na korzyść Wincentego Witosa oraz dziesięciu posłów II RP skazanych wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 13 stycznia 1932 r., sygn. akt LVII 1K. 471/31, zatwierdzonym przez Sąd Apelacyjny w Warszawie i więzionych w Twierdzy Brzeskiej. Została ona oznaczona numerem 233.

   Z nieskrywanym zadowoleniem przyjęliśmy zaangażowanie zastępcy prokuratora generalnego pani Ireny Okrągłej, działającej z upoważnienia Pana Ministra, w załatwienie sprawy wynikającej z naszej interpelacji. Jej odpowiedź z dnia 29 grudnia 2005 r., która dotarła do nas w styczniu 2006 r., zawierała dwie ważne informacje, że:

   - ˝zastosowanie w przedmiotowej sprawie przepisów dekretu o amnestii Prezydenta RP na uchodźstwie z dnia 31 października 1939 r. ogłoszonego w Dzienniku Ustaw RP (Nr 100, poz. 1000), na mocy których pan Wincenty Witos i inni skazani w procesie brzeskim zwolnieni zostali z odbycia kary, a także zatarcie skazania, nie stoi na przeszkodzie ewentualnemu wniesieniu do Sądu Najwyższego nadzwyczajnego środka zaskarżenia prawomocnych wyroków, jakim jest kasacja. Kasacja na korzyść oskarżonego wraz z wnioskiem o jego uniewinnienie może być bowiem wniesiona w każdym czasie˝,

   - rozpoczęto poszukiwania akt sprawy umożliwiających ˝zajęcie stanowiska odnośnie istnienia podstaw prawnych do wniesienia, w oparciu o przepis art. 521 K.p.k., kasacji na korzyść pana Wincentego Witosa i innych skazanych możliwe będzie dopiero po zbadaniu akt i stwierdzeniu na gruncie znajdujących się w tych aktach materiałów, że w sprawie tej doszło do rażącego naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia...˝

   W ponownej interpelacji podjęliśmy próbę wskazania, gdzie należałoby szukać akt procesowych oraz wyraziliśmy podziękowanie za aktywne działanie urzędu Prokuratora Generalnego w tej sprawie.

   Kolejne pismo zastępcy prokuratora generalnego pani Ireny Okrągłej w tej sprawie datowane było 21 lutego 2006 r. Zawarta w nim treść dawała nadzieję podjęcia skutecznego działania, jednak dalszy bieg czasu pokazał, że nasze zadowolenie i nadzieje były przedwczesne, a niektóre zawarte w nim informacje nie w pełni pokrywały się ze stanem faktycznym.

   W związku z upływem kolejnych miesięcy ciszy w tej sprawie oraz w związku z uzyskaną informacją, że akta ˝sprawy brzeskiej˝ znajdowały się w archiwum Komitetu Centralnego PZPR, przejętym po jego likwidacji przez Archiwum Akt Nowych, pragnęliśmy dowiedzieć się, czy być może istnieje inny zbiór zawierający oryginały dokumentów.

   Po przejrzeniu kilku teczek akt i uzyskaniu wyjaśnieniach ustnych pracowników AAN upewniliśmy się, że chodzi o ten sam zbiór dokumentów. Naszym zdaniem dokumenty te są wystarczające do podjęcia postępowania kasacyjnego.

   Ten pogląd wyraziliśmy w drugiej, ponownej interpelacji w tej sprawie adresowanej do Pana Ministra Prokuratora Generalnego, przekazanej za pośrednictwem marszałka Sejmu we wrześniu ubiegłego roku, załączając kilkaset stron kserokopii dokumentów, w tym wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z 13 stycznia 1932 r.

   Kancelaria Sejmu dopatrzyła się uchybienia art. 193 Regulaminu Sejmu, który daje możliwość jednorazowego złożenia powtórnej interpelacji, ponowną interpelację uznała jako formę interwencji i w takim trybie przekazała do dalszego załatwienia do Ministra Sprawiedliwości Prokuratora Generalnego.

   Odpowiedź na nią nie pochodziła od adresata interpelacji - Pana Ministra Sprawiedliwości Prokuratora Generalnego i nie satysfakcjonuje nas.

   Zgodnie z dobrymi obyczajami oraz literą prawa ostateczna odpowiedź na interpelację winna pochodzić od adresata, a nie osób trzecich, zwłaszcza że w konsekwencji chodzi o skorzystanie z wyłącznych uprawnień wynikających z art. 521 K.p.k. przypisanych do funkcji Prokuratora Generalnego.

   Natomiast otrzymane odpowiedzi datowane 29 grudnia 2005 r. i 21 lutego 2006 r. zawierały zapowiedzi w brzemieniu:

   ˝...O finalnym sposobie rozpoznania wniosku o wniesienie w omawianej sprawie kasacji pan poseł Stanisław Żelichowski zostanie niezwłocznie powiadomiony odrębnym pismem˝ (29.12.2005 r.).

   ˝... o wynikach badania oraz zajętym stanowisku w przedmiocie wniesienia kasacji zainteresowani posłowie zostaną powiadomieni odrębnym pismem˝ (21.02.2006 r.).

   Zatem naszym zdaniem sprawa jest nadal otwarta. Jest wzmacniana delegacją zawartą w dekrecie prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 31 października 1939 r., który wykonanie dekretu o amnestii byłych więźniów brzeskich powierzył prezesowi Rady Ministrów i ministrowi sprawiedliwości.

   Z uwagi na to, że dekret ten pozostaje w mocy, a z różnych przyczyn (zawierucha wojenna, niekorzystne dla porządkowania tych bolesnych spraw w okresie powojennym) nie wykonano w pełni postanowień dekretu, delegacja prezydenta Rzeczypospolitej z 31 października 1939 r. przechodzi na kolejnych ministrów sprawiedliwości. Obecnie Pan Panie Ministrze Prokuratorze Generalny jest depozytariuszem i wykonawcą wymienionego wyżej dekretu prezydenta RP.

   Panie Ministrze Sprawiedliwości Prokuratorze Generalny! W niniejszej interpelacji zwracamy się do Pana Ministra Sprawiedliwości Prokuratora Generalnego z następującymi pytaniami:

   1. Czy i w jaki sposób Pan Minister Sprawiedliwości Prokurator Generalny włączy się w pełną realizację postanowień dekretu prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 31 października 1939 r. w sprawie amnestii byłych więźniów brzeskich?

   2. Czy w ramach realizacji dekretu prezydenta RP z 31 października 1939 r. Pan Prokurator Generalny wniesie wniosek o kasację wyroków Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 13 stycznia 1932 r., sygn. Akt VIII I K 421/31, oraz wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 20 lipca 1933 r., sygn. Akt II.I.427/33?

   Z wyrazami szacunku

   Poseł Waldemar Pawlak

   oraz grupa posłów

   Warszawa, dnia 27 marca 2007 r.