Debaty sejmowePierwsza Kadencja

Interpelacja w sprawie opodatkowania podatkiem dochodowym dochodów pochodzących ze środków pomocowych Unii Europejskiej

   Duże kontrowersje wśród przedsiębiorców wzbudziła zamieszczona w ˝Biuletynie Skarbowym˝ nr 3/2006 oficjalna interpretacja Ministerstwa Finansów dotycząca zastosowania przepisów o podatku dochodowym od osób prawnych dochodów pochodzących ze środków pomocowych Unii Europejskiej. Zgodnie z zamieszczoną tam wykładnią wobec przychodów uzyskanych z tytułu bezpośredniego wsparcia przedsiębiorstw w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego ˝Wzrost konkurencyjności przedsiębiorstw˝ nie ma zastosowania zwolnienie podatkowe określone przepisem art. 17 ust. 1 pkt 23 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Wynika to z faktu, iż otrzymywana przez beneficjentów pomoc pochodzi ze środków pożyczonych z budżetu państwa na prefinansowanie realizowanych programów i projektów pomocowych, a co za tym idzie nie ma charakteru bezzwrotnej pomocy sfinansowanej ze środków budżetu Unii Europejskiej (co jest wymagane dla uzyskania zwolnienia podatkowego). W świetlej takiej interpretacji przedsiębiorstwa korzystające z wyżej wymienionych środków musiałyby potraktować otrzymaną dotację jako dochód podlegający opodatkowaniu. Taka interpretacja przepisów podatkowych uderzy przede wszystkim w firmy szkoleniowe. Zgodnie z wykładnią Ministerstwa Finansów w przypadku przeznaczenia otrzymanej pomocy przez beneficjenta na inwestycje (np. zakup środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych), może on skorzystać ze zwolnień podatkowych, podczas gdy środki przeznaczone na inne cele (czyli przeważnie udoskonalenie i rozwój świadczonych usług doradczych, szkoleniowych, informacyjnych dla przedsiębiorców) podlegają opodatkowaniu.

   Zdaniem resortu skutki podatkowe przy zastosowaniu wskazanych przepisów będą neutralne, bowiem przychody beneficjentów z otrzymanych środków pomocowych zostaną zrównoważone wydatkami (stanowiącymi koszty podatkowe) na sfinansowanie realizowanych projektów. Mimo to nowy obowiązek podatkowy może w znacznym stopniu utrudnić prowadzenie działalności gospodarczej z wykorzystaniem środków pomocowych. Warto np. rozważyć sytuację, w której pieniądze trafiają na konta firm w grudniu. W takiej sytuacji, przyjmując interpretację MF, firma musi zapłacić podatek od otrzymanej dotacji od razu, przy czym środki na to musi wyasygnować z własnego budżetu. Nie może bowiem wykorzystać dotacji na zapłacenie podatku. Nawet jeśli później w trakcie realizacji projektu będzie mogła odzyskać pieniądze, nie zmienia to faktu, że najpierw firma musi je zapłacić. Stosowanie przepisów podatkowych zgodnie z wykładnią MF może także rodzić trudności natury interpretacyjnej. Przykładowo, jeżeli zostanie wynajęta sala w celu przeprowadzenia dotowanego szkolenia, to powstanie problem, do którego roku podatkowego zaliczyć koszty jej wynajmu. Zdaniem ekspertów taka regulacja jest niezgodna z prawem europejskim, gdyż jednym z podstawowych założeń bezzwrotnej pomocy UE jest, by w ramach realizacji dotowanego celu była ona wolna od wszelkich podatków i obciążeń fiskalnych. Tymczasem włączając otrzymywaną pomoc UE do środków budżetowych, z których przekazywana jest ona dalej do beneficjentów końcowych, pozbawia się ich możliwości skorzystania ze zwolnienia z podatku.

   Rząd wielokrotnie podkreślał w swoich deklaracjach programowych, że efektywne wykorzystanie środków pomocowych UE stanowi dla niego jeden z najistotniejszych priorytetów. Tymczasem przedstawiona powyżej konstrukcja przepisów podatkowych stwarza dodatkowe utrudnienia dla przedsiębiorców wykorzystujących środki wspólnotowe dla podniesienia wydajności i konkurencyjności swoich przedsiębiorstw i naraża ich na dodatkowe koszty. Co więcej, w opinii ekspertów opodatkowanie dochodów pochodzących ze środków pomocowych UE jest niezgodne z prawem wspólnotowym, co musi spotkać się z reakcją Komisji Europejskiej. Z pewnością nie przyczyni się to do budowy wizerunku naszego kraju jako odpowiedzialnego partnera w ramach Wspólnoty, który sumiennie wywiązuje się ze swoich zobowiązań.

   W związku z powyższym mam do pani minister następujące pytania:

   1. Czy zgodzi się pani minister z opinią, iż efektywne wykorzystanie środków pomocowych UE ma kluczowe znaczenie dla poprawy wydajności i efektywności polskiej gospodarki oraz utrzymania wysokiego tempa wzrostu gospodarczego?

   2. Czy nie uważa pani minister, iż opodatkowanie dochodów pochodzących ze środków pomocowych UE przeczy samej idei europejskiej pomocy rozwojowej i niekorzystnie odbija się na możliwości korzystania z niej przez podmioty krajowe?

   3. Czy nie uważa pani minister, iż rzeczone regulacje są niezgodne z prawem europejskim?

   4. Czy rozważa pani minister przygotowanie przez Ministerstwo Finansów takiej zmiany prawa podatkowego, która umożliwiłaby pełne zwolnienie środków pomocowych UE z podatku dochodowego?

   Z poważaniem

   Poseł Adam Szejnfeld

   Warszawa, dnia 20 marca 2007 r.