Debaty sejmowePierwsza Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie usprawnienia systemu poboru składek ubezpieczeniowych

   Odpowiadając na interpelację pana posła Włodzimierza Puzyny w sprawie usprawnienia poboru składek na ubezpieczenia społeczne, pragnę uprzejmie poinformować, że:

   Zagadnienia obowiązku ubezpieczeń zarówno społecznych, jak i zdrowotnych, zgłoszenia do tych ubezpieczeń i pobór składek na te ubezpieczenia zostały uregulowane dwoma ustawami:

   - z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (DzU nr 137, poz. 887)

   - z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (DzU nr 28, poz. 153 z późn. zm.)

   Przepisy te nakładają na płatników składek cały szereg obowiązków, związanych przede wszystkim ze zgłoszeniem ubezpieczonych oraz poborem składek na ubezpieczenia. Co miesiąc płatnik składek jest zobowiązany do przekazania ZUS dwóch dokumentów: imiennego raportu miesięcznego oraz deklaracji rozliczeniowej. Dokumenty te to przede wszystkim źródło informacji dotyczącej przebiegu ubezpieczenia każdego ubezpieczonego, a w tym informacja o podstawie wymiaru składki i kwoty odprowadzonej składki na poszczególne ubezpieczenia: emerytalne, rentowe, wypadkowe, chorobowe, zdrowotne. Natomiast deklaracja rozliczeniowa do dokument o finansowym rozliczeniu należności ZUS, bowiem płatnik dokonuje z tych należności potrąceń na wypłatę zasiłków z ubezpieczenia społecznego oraz świadczeń rodzinnych (zasiłki rodzinne, pielęgnacyjne i wychowawcze). Ten sposób gromadzenia informacji został wymuszony koniecznością wprowadzenia indywidualnych kont dla każdego ubezpieczonego. Na kontach tych gromadzi się wszelkie informacje mające wpływ na prawo i wysokość świadczeń uzyskiwanych z ubezpieczenia. Aby ZUS mógł przetworzyć te informacje, niezbędne druki zostały tak przygotowane, aby przetworzenie to mogło nastąpić w formie elektronicznej. Ponadto aby w ogóle system indywidualnych kont mógł być wprowadzony, w styczniu wszyscy płatnicy musieli dokonać, na odrębnych drukach, zgłoszenia do ubezpieczenia wszystkich ubezpieczonych. Zgłoszenie to dotyczyło zarówno ubezpieczeń społecznych, jak i zdrowotnych.

   Ilość dokumentów, które musiały wpłynąć do ZUS w styczniu, jak i nowa, nieznana dotychczas w ubezpieczeniach technologia obsługi ubezpieczonych spowodowała gwałtowne zapotrzebowanie na uzyskanie dodatkowych informacji niezbędnych do prawidłowego wypełnienia druków. Z chwilą jednak dokonania zgłoszenia liczba interesantów w ZUS powróciła do rozmiarów obserwowanych przed 1 stycznia 1999 r. Ponadto pragnę pana poinformować, że dla płatnika składek został przygotowany program komputerowy, który w znacznej mierze powinien usprawnić obsługę ubezpieczeń społecznych. Obecnie ZUS przygotował kolejną wersję tego programu, który - mam nadzieję - nie zawiera już rozwiązań krytykowanych dotychczas przez płatników składek. Jeżeli zaś chodzi o koszty obsługi systemu ponoszone przez płatników składek, to koszty te są zróżnicowane i zależne od prowizji banku, z którego usług płatnik korzysta. Najniższe koszty ponoszą płatnicy składek, którzy dokonują rozliczeń w obrocie bezgotówkowym.

   Z ubolewaniem muszę stwierdzić, że opłacanie składek ubezpieczeniowych za pośrednictwem ˝Poczty Polskiej˝ nie jest, jak dotychczas możliwe, bowiem przedsiębiorstwo ˝Poczta Polska˝ nie korzysta z elektronicznego systemu rozliczeń międzybankowych. Niemniej jednak trwają rozmowy z ˝Pocztą Polską˝ zmierzające do udostępnienia możliwości opłacania składek ubezpieczeniowych na poczcie. Z uwagi na to, że rozmowy nie zostały zakończone, nie mogę udzielić bliższych informacji na ten temat.

   Sekretarz stanu

   Ewa Lewicka

   Warszawa, dnia 9 marca 1999 r.