Odpowiedź na interpelację w sprawie naruszenia konstytucyjnej zasady samodzielności gmin poprzez ustanowienie komisarza rządowego w gminie Warszawa Centrum
  Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację nr 4034, z dnia 22 maja 2000 r., posła na Sejm RP pana Jana Kochanowskiego w sprawie ustanowienia komisarza rządowego w gminie Warszawa Centrum, z upoważnienia prezesa Rady Ministrów, uprzejmie przedstawiam następujące wyjaśnienia.
  Zgodnie z art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (j.t. DzU z 1996 r. nr 13, poz. 74 ze zm.) prezes Rady Ministrów, na wniosek ministra spraw wewnętrznych i administracji, może, w razie nierokującego nadziei na szybką poprawę i przedłużającego się braku skuteczności w wykonywaniu zadań publicznych, zawiesić organy gminy i ustanowić zarząd komisaryczny. Ocena faktu, czy zaistniały przesłanki zawieszenia organów, należy do suwerennej decyzji prezesa Rady Ministrów jako konstytucyjnego organu nadzoru nad jednostkami samorządu terytorialnego. Jeżeli rozstrzygnięcie nadzorcze organu nadzoru zostanie zaskarżone, to ostateczna ocena zasadności zawieszenia organów gminy należy do sądu administracyjnego.
  Podkreślenia wymaga fakt, iż sąd administracyjny bada zasadność użycia środków nadzorczych, natomiast prawna możliwość ich zastosowania wynika bezpośrednio z uprawnień prezesa Rady Ministrów, przysługujących zgodnie z ustawą o samorządzie gminnym.
  Nieuzasadnione wydaje się wskazywanie naruszenia art. 165 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (DzU nr 78, poz. 483), gwarantującego jednostce samorządu terytorialnego sądową ochronę samodzielności. Każda osoba fizyczna, prawna, instytucja lub organ państwowy bądź samorządowy funkcjonują w ramach określonego zakresu samodzielności. Nie można jednak samodzielności interpretować w sposób nieograniczony. Samodzielność kończy się w punkcie, w którym bezwzględnie obowiązujące przepisy ustawowe nakazują podmiotom określone postępowanie.
  Regulacje zawarte w Europejskiej Karcie Samorządu Terytorialnego, sporządzonej w Strasburgu w dniu 15 października 1985 r. (DzU z 1994 r., nr 124, poz. 607), również nie zawierają bezwzględnej ochrony samodzielności jednostek samorządu terytorialnego. Art. 8 ww. Karty stanowi, iż kontrola samorządu terytorialnego jest wykonywana na zasadach określonych w konstytucji lub ustawach. Środki zastosowane przez organy nadzoru w stosunku do organów gminy Warszawa Centrum są środkami przewidzianymi w ustawie o samorządzie gminnym oraz są zgodne z Konstytucją RP. Zatem nieuzasadniony jest zarzut naruszenia Europejskiej Karty Samorządu Terytorialnego.
  W świetle obowiązującego prawa działalność organów gminy podlega nadzorowi głównie na podstawie kryterium legalności, jednak nie jest to jedyne kryterium nadzoru. W przypadku art. 97 ustawy o samorządzie gminnym mamy do czynienia z sytuacją, w której działalność organów gminy może być całkowicie zgodna z prawem, natomiast jest nieskuteczna i brak w tym zakresie perspektyw na poprawę. Zgodnie z art. 97 ust. 3 cytowanej ustawy komisarza rządowego powołuje prezes Rady Ministrów. Komisarz rządowy przejmuje wykonywanie zadań i kompetencji organów gminy, co skutkuje faktem, iż jego działalność podlega nadzorowi na tych samych zasadach, jak w przypadku sprawowania nadzoru nad organami gminy.
  Z poważaniem
  Minister
  Marek Biernacki
  Warszawa, dnia 4 lipca 2000 r.
- Interpelacja w sprawie niekorzystnej dla woj. podkarpackiego aktualizacji koncepcji przestrzennego zagospodarowania kraju
- Interpelacja w sprawie propozycji rządu włączenia powiatów nowotomyskiego i międzychodzkiego do tworzonego podregionu leszczyńskiego (NTS-3)
- Interpelacja w sprawie warunków budowy mieszkań na wynajem
- Interpelacja w sprawie możliwości kierowania ruchem drogowym przez społeczne sztaby ratownictwa
- Interpelacja w sprawie przygotowania Polski do korzystania ze środków finansowych z programu Unii Europejskiej SAPARD oraz miejsca i roli władz samorządowych w tym zakresie