Debaty sejmowePierwsza Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie funkcjonowania Straży Granicznej

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację nr 4447, z dnia 24 lipca 2000 r., posła na Sejm RP pana Bogdana Lewandowskiego, w sprawie funkcjonowania Straży Granicznej, uprzejmie przedstawiam następujące wyjaśnienia.

   Pomimo pozytywnej oceny stanu realizacji zadań Straży Granicznej należy podkreślić, że zadania te powinny ulegać dalszej poprawie w celu zapewnienia granicom Rzeczypospolitej Polskiej w pełni nowoczesnej i efektywnej ochrony. Działanie to jest szczególnie ważne w perspektywie przystąpienia naszego kraju do Unii Europejskiej oraz zapewnienia bezpieczeństwa przyszłych granic zewnętrznych UE.

   W ocenie Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji skuteczność w wykonywaniu wskazanych zadań wzrośnie w momencie pełnej i konsekwentnej realizacji przyjętego przez Radę Ministrów dokumentu pt. ˝Strategia zintegrowanego zarządzania granicą˝ - w części dotyczącej Straży Granicznej, a także innych służb włączonych w system zarządzania granicą.

   W związku z pytaniem pana posła Bogdana Lewandowskiego, dotyczącym oceny pracy funkcjonariuszy Straży Granicznej i przyczyn zmian kadrowych w Granicznej Placówce Kontrolnej SG w Bezledach, należy podkreślić, że jednym z obowiązków komendanta głównego Straży Granicznej jest ocena funkcjonowania jednostek organizacyjnych tej formacji, uwzględniająca zagrożenia przestępczością graniczną na poszczególnych odcinkach granicy państwowej.

   Na granicy z Federacją Rosyjską podstawowym i nasilającym się zagrożeniem jest przemyt, w tym przemyt mający charakter przestępczości zorganizowanej oraz naruszanie przez cudzoziemców zasad i warunków wjazdu do Polski.

   Efekty w zwalczaniu tej przestępczości w przejściu granicznym w Bezledach były w ocenie komendanta głównego Straży Granicznej zdecydowanie niewspółmierne do skali zagrożenia. W związku z powyższym, komendant główny SG podjął decyzje kadrowe, których celem było wzmocnienie tej jednostki organizacyjnej Straży Granicznej. Decyzję tę należy postrzegać w kategoriach rotacji kadry w Straży Granicznej, a nie posunięć o charakterze dyscyplinarnym.

   O racjonalności decyzji komendanta głównego SG świadczy porównanie przedstawionych poniżej niektórych wskaźników i efektów pracy GPK w Bezledach w czerwcu 2000 r. (po rotacji kadry) w stosunku do czerwca 1999 r.:

   a) odmowy wjazdu na terytorium RP ze względu na stwierdzenie celu niezgodnego z deklarowanym: czerwiec 1999 r. - 19, czerwiec 2000 r. - 178,

   b) odmowy wjazdu na terytorium RP ze względu na brak środków płatniczych niezbędnych na pokrycie kosztów pobytu: czerwiec 1999 r. - 8, czerwiec 2000 r. - 66,

   c) przemyt papierosów: czerwiec 1999 r. - o wartości 5320 zł, czerwiec 2000 r. - o wartości 162 630 zł,

   d) przemyt alkoholu: czerwiec 1999 r. - o wartości 570 zł, czerwiec 2000 r. - o wartości 65 000 zł.

   Pragnę podkreślić, że rotację kadr w jednostkach organizacyjnych Straży Granicznej należy traktować jako normalne zjawisko. Takie działania z powodzeniem stosują służby graniczne krajów Unii Europejskiej, w tym Straż Graniczna Republiki Federalnej Niemiec. Dzięki rotacji funkcjonariusze tej formacji przygotowani są do realizacji zadań związanych z kontrolą ruchu granicznego w przejściach granicznych i ochroną tzw. zielonej granicy - na każdym jej odcinku. Polska Straż Graniczna przygotowuje się do przyjęcia podobnych rozwiązań szkoleniowo-organizacyjnych, m.in. w związku z przewidywaną realizacją zadań w zakresie ochrony zewnętrznej granicy Unii Europejskiej.

   W ˝Strategii zintegrowanego zarządzania granicą˝, w dziale dotyczącym personelu, stwierdza się, że ˝część potrzeb kadrowych na granicy zewnętrznej zostanie pokryta poprzez dokonanie przemieszczenia sił, pozyskanych w wyniku restrukturyzacji systemu zniesienia ochrony na granicy wewnętrznej˝.

   Straż Graniczna stanęła wobec niezwykle ważnego problemu przygotowania się do rotacji funkcjonariuszy na dużą skalę. W niedalekiej przyszłości SG będzie zmuszona do podjęcia tego typu działań we wszystkich terenowych jednostkach organizacyjnych zarówno z powodów, dla których dokonano rotacji kadry w GPK Bezledy, jak również w związku z wejściem Polski do Unii Europejskiej i przyjęciem procedur Grupy Schengen. Ponadto przedsięwzięcie to związane jest z otwieraniem nowych przejść granicznych na granicy wschodniej, rozszerzeniem zakresu ruchu w istniejących przejściach granicznych na tym odcinku granicy państwowej oraz nową specyfiką działania na granicy wewnętrznej UE.

   Reasumując, doświadczenia służb granicznych i celnych w naszym kraju oraz innych państwach wskazują, iż element rotacji kadr w ramach jednej jednostki organizacyjnej, jak i pomiędzy tego typu jednostkami, w zasadniczy sposób wpływa na zachowanie koniecznej dyspozycyjności funkcjonariuszy oraz jest formą profilaktyki w zwalczaniu korupcji.

   Z poważaniem

   Podsekretarz stanu

   Piotr Stachańczyk

   Warszawa, dnia 30 sierpnia 2000 r.