Debaty sejmowePierwsza Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie realizacji przez sądy rodzinne i dla nieletnich znowelizowanej ustawy o postępowaniu wobec nieletnich

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację pana posła Andrzeja Słomskiego w sprawie sposobu realizacji przez sądy rodzinne i nieletnich ustawy z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich (DzU nr 35, poz. 228), znowelizowanej ustawą z dnia 15 września 2000 r. o zmianie ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich (DzU nr 91, poz. 1010), na wstępie pragnę uprzejmie wyjaśnić, że w rozumieniu ustawy nieletnimi są - w zakresie:

   1) zapobiegania i zwalczania demoralizacji - osoby, które nie ukończyły 18 lat,

   2) postępowania w sprawach o czyny karalne - osoby, które dopuściły się takiego czynu po ukończeniu lat 13, ale nie ukończyły lat 17,

   3) wykonywania środków wychowawczych lub poprawczych - osoby, względem których środki te zostały orzeczone, nie dłużej jednak, niż do ukończenia przez te osoby lat 21.

   Odpowiedzialności karnej natomiast, zgodnie z art. 10 § 2 Kodeksu karnego, może podlegać nieletni, który po ukończeniu 15 lat dopuści się czynu zabronionego, określonego w art. 134, art. 148 § 1, 2 lub 3, art. 156 § 1 lub 3, art. 163 § 1 lub 3, art. 166, art. 173 § 1 lub 3, art. 197 § 3, art. 252 § 1 lub 2 oraz w art. 280 K.k., jeżeli okoliczności sprawy oraz stopień rozwoju sprawcy, jego właściwości i warunki osobiste za tym przemawiają, a w szczególności, jeżeli poprzednio stosowane środki wychowawcze lub poprawcze okazały się bezskuteczne.

   Ustawa z dnia 15 września 2000 r., nowelizująca ustawę o postępowaniu w sprawach nieletnich, nie dokonała w tym zakresie żadnych zmian. Z tego względu sądy nie powinny mieć problemów z prawidłowym stosowaniem wspomnianych zasad. Jeżeli natomiast chodzi o stosowanie zmienionych przepisów ustawy należy podkreślić, że nowa regulacja prawna weszła w życie po upływie trzech miesięcy od dnia ogłoszenia, tj. z dniem 29 stycznia 2001 r., co wydaje się wystarczającym okresem na zapoznanie się z nowymi przepisami.

   Odnosząc się do problemu aktów wykonawczych pragnę zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 2 ustawy z 15 września 2000 r. - przepisy wykonawcze, wydane przed wejściem w życie nowelizacji, zachowują moc do czasu wydania nowych przepisów wykonawczych, nie dłużej jednak niż przez okres 9 miesięcy od dnia wejścia w życie znowelizowanej ustawy w zakresie, w jakim nie są sprzeczne z jej przepisami. Do czasu wydania nowych aktów wykonawczych należy zatem stosować przepisy dotychczasowe. Natomiast nowe rozporządzenia wykonawcze, których wydanie spoczywa na ministrze sprawiedliwości, znajdują się obecnie na ostatnim etapie prac legislacyjnych związanych z koniecznością dokonania uzgodnień międzyresortowych dotyczących ich ostatecznej treści.

   Niezależnie od powyższych uwag pragnę także dodać, że problematyka stosowania znowelizowanych przepisów ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich jest przedmiotem organizowanych przez sądy okręgowe szkoleń, w których biorą udział przedstawiciele Ministerstwa Sprawiedliwości (w grudniu 2000 r. oraz w styczniu i lutym 2001 r.) oraz będzie stanowić główny temat dwóch szkoleń centralnych, które odbędą się w maju 2001 r.

   Łączę wyrazy szacunku

   Minister

   Lech Kaczyński

   Warszawa, dnia 1 marca 2001 r.