Debaty sejmowePierwsza Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie realizacji polityki gospodarczej państwa w dziedzinie turystyki

   Szanowny Panie Marszałku! Z upoważnienia prezesa Rady Ministrów w załączeniu przekazuję odpowiedź na interpelację poselską

   pana posła Jana Kulasa w sprawie realizacji polityki gospodarczej państwa w dziedzinie turystyki.

   1. Jakie dochody osiągnął budżet państwa z turystyki w 2000 r.?

   Polski system budżetowy oparty jest na zasadzie względnego oddzielenia budżetu państwa i budżetów jednostek samorządu terytorialnego (gmin, powiatów, miast na prawach powiatu oraz województw). Samorząd terytorialny prowadzi w pewnym zakresie niezależną gospodarkę finansową. Od 1999 r. nastąpiła decentralizacja finansów publicznych w wyniku wprowadzenia reform: terytorialnej, służby zdrowia i ubezpieczeń społecznych. Analiza ustawy budżetowej nie pozwala na określenie całkowitych wpływów podatkowych z turystyki, ponieważ jest ona opracowana bardzo szczegółowo po stronie wydatków, natomiast dochody budżetu państwa są w znacznym stopniu zagregowane według ważniejszych źródeł dochodów oraz części i działów klasyfikacji budżetowej.

   Wydaje się celowe prowadzenie dalszych prac badawczych nad metodami szacowania wpływów podatkowych państwa z turystyki. Możliwość zastosowania do obliczeń dwóch różnych podejść, tj. popytowego i podażowego, umożliwia bardziej wnikliwe spojrzenie na udział turystyki w gospodarce narodowej.

   Według opracowania Instytutu Turystyki w oparciu o metodologię Światowej Rady Podróży i Turystyki (World Travel & Tourism Council) z listopada 2000 r. w 1998 r. udział turystyki w dochodach podatkowych państwa wyniósł 1,5%. Na podstawie obserwacji z zeszłych kilku lat należy założyć, iż udział ten w latach 1999-2000 pozostał na podobnym poziomie. Można więc na tej podstawie oszacować, iż przy dochodach podatkowych państwa w 2000 r. wynoszących 119 626,8 mln zł (dane Ministerstwa Finansów) wpływy podatkowe z branży turystycznej wyniosły 1794,7 mln zł. Wartość podatków odprowadzonych do budżetu w 2000 r. była wyższa w porównaniu z 1998 r. o 4,98% i o 6,07% w stosunku do 1999 r.

   2. Jak pan wicepremier ocenia poziom wydatków w tegorocznej ustawie budżetowej na promocję i rozwój turystyki?

   Poziom wydatków w tegorocznej ustawie budżetowej w części 40: Turystyka wynosi 48 913 tys. zł.

   Plan wydatków na promocję i rozwój turystyki przedstawia się następująco:

   1) dotacja podmiotowa dla Polskiej Organizacji Turystycznej - 39 432 tys. zł,

   2) środki budżetowe Departamentu Turystyki MG - 6629 tys. zł,

   a) zadania w zakresie upowszechniania turystyki - 1955 tys. zł

   b) dotacje celowe - 4521 tys. zł,

   c) zadania w zakresie integracji z Unią Europejską - 153 tys. zł,

   d) urzędy naczelnych i centralnych organów administracji rządowej - 2852 tys. zł.

   Budżet w dziale 40: Turystyka jest wypadkową możliwości budżetowych państwa i z pewnością w takiej wysokości, w jakiej został zaplanowany w ustawie budżetowej, przyczyni się do rozwoju turystyki w Polsce. Niemniej wysokość ta oznacza tylko możliwość odtworzenia podstawowych zadań dotychczas realizowanych, z bardzo ograniczoną możliwością podjęcia realizacji planów rozwojowych (zwiększenia aktywności promocyjnej i uruchomienia kolejnych placówek za granicą).

   3. Jak przedstawiają się możliwości i zamiary Ministerstwa Gospodarki, aby pozyskać dodatkowe środki budżetowe (z rezerw) i pozabudżetowe na promocję i rozwój turystyki w Polsce?

   Ministerstwo Gospodarki nie zamierza ubiegać się w 2000 r. o dodatkowe środki budżetowe z rezerw, z wyjątkiem kwoty 8 mln zł na pokrycie zobowiązań w stosunku do Komisji Europejskiej związanych z projektem Tourin II, ze względu na fakt, iż wygospodarowanie takiej kwoty z budżetu Ministerstwa Gospodarki jest niemożliwe.

   Zgodnie ze ˝Strategią rozwoju turystyki w Polsce w latach 2001-2006. Rządowym programem wsparcia rozwoju turystyki w latach 2001-2006˝, przyjętym przez Radę Ministrów w dniu 24 kwietnia br., dodatkowe środki budżetowe na promocję i rozwój turystyki z różnych źródeł obrazuje tabela 11 pkt 1.2. str. 34 strategii. Tabela nr 12 str. 35 strategii zestawia źródła, jak i środki na realizację przedsięwzięć turystycznych, natomiast na str. 29-30 pkt 6 znajduje się zestawienie zadań oraz nakłady.

   4. Jakie są potrzebne inicjatywy ustawodawcze, aby polityka gospodarcza rządu J. Buzka w dziedzinie turystyki była bardziej racjonalna i skuteczna?

   W odniesieniu do potrzeb i inicjatyw ustawodawczych należy uznać, iż rząd podejmuje wszelkie inicjatywy ustawodawcze, efektem których są bardzo głębokie zmiany w prawie polskim. Polityka rządu zmierzała i zmierza do lepszego rozwoju gospodarczego kraju. Gospodarka turystyczna, z wyjątkiem nielicznych hoteli i ośrodków turystycznych zatrudniających powyżej 250 osób (np. w łańcuchu ORBIS SA - 9 obiektów), stanowi zróżnicowany konglomerat drobnych i średnich firm: hotelarskich, gastronomicznych, transportu pasażerskiego, sprzedaży, napraw i wypożyczania sprzętu, przewodnictwa, usług sanatoryjnych itp.

   W obszarze turystyki, gdzie zdecydowana większość firm należy do sektora małych i średnich przedsiębiorstw, istotne były m.in. zmiany związane z realizacją zadań dokumentu rządowego ˝Kierunki działań rządu wobec małych i średnich przedsiębiorstw do 2002 roku˝ przyjętego przez Radę Ministrów w maju 1999 r. (w załączeniu)*). Jednakże wiele istotnych działań zaplanowanych w tym dokumencie rządowym, które wpłynęłyby na poprawę funkcjonowania wszystkich przedsiębiorstw, nie zostało jeszcze podjęte, a wiążą się z dokonaniem zmian w systemie podatkowym oraz nowelizacją Kodeksu pracy.

   W chwili obecnej duże obciążenia wynikające z przepisów prawa pracy i przepisów podatkowych stanowią podstawową barierę ograniczającą możliwości rozwojowe sektora MSP, w tym także branży turystycznej. Bariera ta z kolei stanowi główną przyczynę szybkiego wzrostu bezrobocia w kraju, bowiem sektor MSP był dotychczas jedynym sektorem gospodarki, w którym wzrastała liczba miejsc pracy.

   Dużą uwagę przywiązuje się także do projektu ustawy o finansowym wspieraniu inwestycji, przedstawionego przez ministra gospodarki na posiedzeniu Rady Ministrów w dniu 10 kwietnia i skierowanego do Sejmu w dniu 27 kwietnia.

   Realizacja ˝Harmonogramu działań rządu na rzecz wspierania przedsiębiorczości i powstania nowych miejsc pracy˝ przedstawionego na Radzie Ministrów przez ministra gospodarki przebiega w dobrym tempie i bez zakłóceń.

   5. Jak przedstawia się stan prac nad rządowym dokumentem ˝Strategia rozwoju turystyki na lata 2001-2006˝? Kiedy taki dokument wzbogacony o odpowiednie akty prawne i programy zostanie przekazany do Sejmu?

   ˝Strategia rozwoju turystyki w Polsce w latach 2001-2006. Rządowy program wsparcia rozwoju turystyki w latach 2001-2006˝ przyjęty został przez Radę Ministrów w dniu 24 kwietnia br. Nie przewiduje się przygotowania specjalnych aktów prawnych ani programów w randze ustawy, przewidziano natomiast szereg konkretnych działań, zgodnie z wykazem w punkcie 2.1. na stronie 31 strategii, w tym działań legislacyjnych.

   6. Jakie dochody z turystyki czerpią czołowe państwa Unii Europejskiej, np. Hiszpania, Francja, Wielka Brytania, Szwecja i Włochy?

   Wpływy z turystyki oraz międzynarodowe przyjazdy turystów w podziale na wybrane kraje w latach 1998-1999 przedstawia poniższa tabela.

Kraje Liczba turystóww tys. Wpływy z turystykiw mln USD

  1998 1999 1998 1999

Francja 70,040 73,042 29,931 31,699

Hiszpania 47,403 51,772 29,737 32,913

Włochy 34,933 36,097 29,866 28,357

Wielka Brytania 25,745 25,740 20,978 20,972

Niemcy 16,511 17,116 16,429 16,828

Szwecja 2,573 2,595 4,189 3,894

Polska 18,780 17,950 7,946 6,100

Źródło: WTO

   7. Z doświadczeń których państw Unii Europejskiej należałoby skorzystać w bardziej racjonalnej i skutecznej polityce gospodarczej rządu J. Buzka w dziedzinie turystyki?

   Gospodarka żadnego z krajów UE nie jest dostatecznie podobna do gospodarki polskiej, aby było możliwe bezpośrednie korzystanie z doświadczeń tych krajów w zakresie polityki gospodarczej, a w szczególności w dziedzinie turystyki. Natomiast praktyką polskiej administracji gospodarczej jest zapoznawanie się z dorobkiem polityki gospodarczej najlepiej rozwiniętych krajów świata (nie tylko UE) i twórcze transponowanie najlepszej praktyki w tej dziedzinie na grunt polskiej gospodarki z uwzględnieniem realnych możliwości i ograniczeń.

   Istnieją szerokie ramy instytucjonalne dla przepływu zagranicznych doświadczeń polityki gospodarczej. Najważniejszy jest cały proces dostosowania polskiej gospodarki do standardów UE, w ramach którego odbywają się liczne konsultacje na wszystkich szczeblach administracji rządowej i samorządowej. Istotne znaczenie mają liczne seminaria międzynarodowe, szkolenia kadr administracji w krajach UE, udział przedstawicieli Polski w gremiach OECD oraz bilateralna wymiana doświadczeń, nie tylko w dziedzinie turystyki.

   Między innymi poprzez programy Tourin I, II, III Polska wykorzystuje doświadczenia krajów Unii Europejskiej. Dostosowując struktury zarządzania turystyką do wzorów europejskich, zgodnie z zaleceniami ekspertów Unii Europejskiej, Sejm uchwalił ustawę z dnia 25 czerwca 1999 r. o Polskiej Organizacji Turystycznej (DzU nr 62, poz. 689, z późn. zm.).

   Z wyrazami szacunku

   Podsekretarz stanu

   Tadeusz Donocik

   Warszawa, dnia 21 maja 2001 r.