Debaty sejmowePierwsza Kadencja

Interpelacja w sprawie skutków podatkowych ustawy o podatku od towarów i usług w zakresie pojazdów samochodowych

   Panie Ministrze! Pomyślność rozwoju naszej gospodarki jest wynikiem sprawnie działających sektorów handlu i usług. Ich znaczenie w obrocie finansowym państwa jest ogromne, co przekłada się na dochody budżetu. Zadaniem państwa jest tworzenie i egzekwowanie takiego prawa, które zapewni sprawne funkcjonowanie napędzających polską gospodarkę małych i średnich przedsiębiorstw. Branża motoryzacyjna jest niewątpliwie jedną z tych, która zapewnia i warunkuje sprawne działanie sektorów handlu i usług, a także jest jedną z czołowych dziedzin gospodarki.

   W związku z wejściem w życie nowej ustawy podatkowej pojawiło się wiele wątpliwości związanych z jej obowiązywaniem. Wraz z pojawiającymi się licznymi pytaniami kierowanymi przez środowisko branży motoryzacyjnej, a także zainteresowaniem mediów dotyczącym niejasności niektórych przepisów ustawy, pragnę przedstawić Panu Ministrowi wątpliwości dotyczące skutków jej obowiązywania.

   Głównym celem projektodawców było zlikwidowanie anomalii, czyli tzw. pojazdów ˝kratką˝. Jak się okazało, obecna ustawa nie wyeliminowała tego zjawiska, lecz tylko je ograniczyła. Natomiast według informacji, które uzyskałam, wprowadziła wiele rozwiązań komplikujących działalność gospodarczą.

   Zaniepokojenie budzi fakt, że zawarte w ustawie rozwiązania prowadzą do nierównego traktowania porównywalnych w swej klasie samochodów. Dwa identyczne pojazdy tej samej marki, różniące się np.: rodzajem skrzyni biegów, podlegają różnemu traktowaniu podatkowemu. Podczas kiedy w jednym przypadku, w myśl ustawy, kupujący może odliczyć pełną kwotę VAT i koszty paliwa, zaś w drugim jest uprawniony do odpisania 50% stawki VAT w kwocie nie wyższej niż 5 tys. zł. Ponadto brak jest możliwości odpisania kosztów paliwa.

   W analogiczny, nierówny sposób ustawa traktuje dwa porównywalne z punktu widzenia funkcjonalnego samochody osobowo-dostawcze, wyprodukowane przez różnych producentów, przykłady można mnożyć.

   Zgodnie z ustawą ciągniki siodłowe zostały tak samo potraktowane podatkowo jak samochody osobowe. W wyniku tego zapisu firma kupująca pojazd na użytek przedsiębiorstwa pozbawiona została możliwości odliczenia podatku VAT przy zakupie oraz odpisania kosztów eksploatacji (paliwa). Wydana w tej sprawie przez Ministerstwo Finansów interpretacja zgodnie z Konstytucją nie ma mocy obowiązującej i ingeruje w ustawę. Prowadzi to do dowolności stosowania się do tej interpretacji przez urzędy skarbowe.

   Kolejnym wątpliwym zapisem jest podatkowe traktowanie używanych samochodów osobowo-dostawczych, dostawczych, autobusów i ciągników siodłowych sprowadzanych z zagranicy. W świetle przepisów ustawy i wyjaśnień pochodzących ze stron internetowych Ministerstwa Finansów na przedsiębiorców przeniesiono odpowiedzialność za skorzystanie z pełnego odpisu VAT przy kupnie samochodów przeznaczonych do prowadzeni działalności gospodarczej, nie tworząc jednoznacznych kryteriów, w jaki sposób przedsiębiorcy mogą zdobyć dokumenty (świadectwa homologacji), na podstawie których można odliczać podatek VAT.

   Mamy także do czynienia z sytuacją, kiedy zabudowy samochodów ciężarowych, takie jak betoniarki, dźwigi, koparki, które są przecież integralną i najkosztowniejszą częścią pojazdów, w pewnych przypadkach nie podlegają odpisowi podatku VAT (przegląd techniczny zamiast homologacji).

   Restrykcyjne przepisy nowej ustawy podatkowej nie ominęły także małych przedsiębiorstw. Zgodnie z ustawą podobnym ograniczeniom w zwolnieniach podatkowych przestały podlegać małe trzykołowe pojazdy dostawcze. Eksperci jednoznacznie wskazują, że:

   - stosowanie nowej ustawy podatkowej wpłynie na zmniejszenie sprzedaży samochodów nowych, a tym samym wpływów do budżetu państwa;

   - nowa ustawa jest w wielu miejscach sprzeczna z konstytucyjnymi zasadami wolnej konkurencji;

   - nastąpi zahamowanie i odpływ inwestycji wielkich światowych koncernów w Polsce (przykład utraconych Hyundai, Toyota).

   Kontynuacja takich praktyk może doprowadzić do niekorzystnych skutków w sektorze handlu i usług oraz poważnych strat dla Państwa. Dlatego też zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

   1. Dlaczego Ministerstwo Finansów na skutek działania ustawy dopuściło się do zezwolenia na niestosowanie prawa wolnej konkurencji wśród firm sprzedających samochody?

   2. Dlaczego samochody kupowane do prowadzenia działalności gospodarczej nie są traktowane jako narzędzie pracy i traktowane restrykcyjnie?

   3. Dlaczego Ministerstwo Finansów nie skonsultowało przewidywalnych skutków wynikających z działania ustawy z ekspertami branży motoryzacyjnej i czy w jakikolwiek sposób uwzględni postulaty tychże ekspertów?

   4. Dlaczego Ministerstwo Finansów nie uwzględniło sprawdzonych korzystnych rozwiązań obowiązujących w niektórych krajach?

   5. Proszę przedstawić ekspertyzy, które mówią o wpływie wysokości odliczenia na wielkość sprzedaży, bo, o ile wiemy, w trakcie prac komisji takie materiały nie były przedstawione.

   6. Czy i kiedy Ministerstwo Finansów zamierza podjąć prace nowelizujące ustawę, aby złagodzić obecne przepisy?

   7. Czy zamiast interpretacji nie należałoby przeprowadzić szerokokonsultowanej nowelizacji ustawy?

   Poseł Agnieszka Pasternak

   Dąbrowa Górnicza, dnia 3 czerwca 2004 r.