Debaty sejmowePierwsza Kadencja

Interpelacja w sprawie problemów administracji celnej

   W ostatnich latach podjęte zostały działania mające na celu stworzenie informatycznych systemów celnych, służących usprawnieniu systemu obsługi celnej i uszczelnieniu go przez nadużyciami. Jednocześnie przeprowadzono reorganizację administracji celnej, w wyniku której zlikwidowano w roku 2002 Główny Urząd Ceł.

   W związku z reorganizacją wynikły następujące problemy:

   1) administracja celna została pozbawiona autonomii finansowej i decyzyjnej, a w konsekwencji powstrzymany został rozwój systemów celnych i z trudem osiągnięta gotowość do integracji europejskiej,

   2) brakuje zintegrowanej struktury organizacyjnej kontroli celnej w skali kraju i polityki w zakresie kontroli celnej. Izby celne realizują zadania kontrolne ze zróżnicowanym zaangażowaniem. Brakuje koncepcji zintegrowanej kontroli celnej i akcyzowej w skali kraju, koordynacji i weryfikacji realizacji zadań kontrolnych. Istniejące narzędzia efektywnej kontroli - systemy informatyczne są wykorzystywane w niezadowalającym stopniu. Brak jest koncepcji wykorzystania do kontroli celnej danych, którymi dysponuje administracja celna i inne administracje, takie jak Służba Graniczna, policja czy administracja skarbowa, oraz wiedzy, jak należałoby to robić.

   3) brakuje programu zagospodarowania potencjału kadrowego administracji celnej, który został uwolniony po zmniejszeniu się liczby odpraw celnych. Nadal pozostaje m.in. nierozwiązany problem realokacji funkcjonariuszy z terenów południowo-zachodniej Polski na granicę wschodnią i północną,

   4) operatorzy handlu zagranicznego wycofują się z obszaru Polski. Po akcesji Polski do Unii Europejskiej podmioty gospodarcze mogą dokonywać odprawy celnej towarów w dowolnej placówce służb celnych dowolnego kraju członkowskiego. Kraje, w których administracja celna tworzy bariery biurokratyczne, muszą liczyć się z odpływem klientów. Zjawisko to obserwuje się także w Polsce,

   5) dążenie do budowy wielce kosztownego, nowego systemu e-Podatki, którego przewidywany koszt ma wynieść aż 1,5-2 mld PLN, gdy zdaniem doświadczonych ekspertów informatycznych system do obsługi podatków można zbudować kilkakrotnie taniej, przy wykorzystaniu doświadczenia zarządczego, wiedzy i rozwiązań technicznych z systemów celnych, które funkcjonują obecnie, a które zostały w 2005 roku powtórnie uznane przez Komisję Europejską za jedne z najlepszych systemów elektronicznej administracji w Europie,

   6) posługiwanie się nieefektywnym procesem realizacji zamówień publicznych na systemy informatyczne w Ministerstwie Finansów, polegającym na nieumiejętnym formułowaniu wymagań oraz nadmiernej koncentracji celów w jednym zamówieniu, co skutkuje częstym unieważnianiem postępowań o udzielenie zamówienia publicznego.

   W związku z powyższym proszę o:

   - wyjaśnienie przyczyn przedstawionych wyżej problemów,

   - wskazanie sposobów rozwiązania wymienionych problemów.

   Jakie działania podejmie ministerstwo w celu rozwiązania powyższych problemów?

   Z poważaniem

   Poseł Jacek Falfus

   Warszawa, dnia 10 marca 2006 r.