Debaty sejmowePierwsza Kadencja

Interpelacja w sprawie interpretacji niektórych przepisów ustawy z dnia 1 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw

   Szanowna Pani Minister! Każda osoba rozpoczynająca działalność gospodarczą jest obowiązana do przejścia odpowiednich procedur. Musi zarejestrować swoją firmę w Urzędzie Miasta, uzyskać numer REGON w Urzędzie Statystycznym, wyrobić pieczątkę firmową, która jest niezbędna do założenia konta firmowego. Następnie udać się do Urzędu Skarbowego, w celu uzyskania numeru NIP oraz wyboru formy opodatkowania, a także zgłosić fakt rozpoczęcia działalności gospodarczej w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych celem opłacania składek ubezpieczeniowych. Ponadto początkujący przedsiębiorca ma obowiązek zgłoszenia pracowników do Państwowej Inspekcji Pracy, a w niektórych przypadkach uzyskania zgody Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na prowadzenie działalności w danym lokalu.

   Rozpoczęcie działalności gospodarczej stanowi duże obciążenie finansowe. Brak odpowiednich zachęt dla młodych przedsiębiorców i statystyki, wskazują, że najczęściej upadają firmy podczas pierwszego półrocza swojej działalności.

   Nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw z dnia 1 lipca 2005 r. wprowadziła zmiany korzystne dla początkujących przedsiębiorców. W myśl jej postanowień osoby, które po 24 sierpnia 2005 r. zarejestrowały działalność gospodarczą mogą korzystać - w okresie pierwszych 24 miesięcy od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej - z ulgi w opłacaniu składek ZUS i płacić je od podstawy stanowiącej 30% minimalnego wynagrodzenia (składki na ubezpieczenie zdrowotne płacone są na ogólnych zasadach. Dodatkowo - według ZUS - osoby, które korzystają z tej ulgi i zadeklarują do ubezpieczeń (emerytalnego, rentowego, wypadkowego) 30 proc. minimalnego wynagrodzenia, nie muszą opłacać składki na Fundusz Pracy. Składkę na Fundusz Pracy opłaca się tylko wtedy, gdy podstawa wymiaru składek jest równa co najmniej wynagrodzeniu minimalnemu.

   Ulga w opłacaniu składek ,,zusowskich˝ nie ma zastosowania do osób, które w okresie ostatnich 5 lat prowadziły pozarolniczą działalność gospodarczą oraz w stosunku do osób, które wykonują działalność gospodarczą na rzecz byłego pracodawcy. Nie mogą z niej skorzystać wspólnicy spółek: jawnej, komandytowej lub partnerskiej, wspólnik jednoosobowej spółki z o.o., a także twórcy i artyści. Prawo do ulgi mają tylko przedsiębiorcy i zdaniem ZUS osoby wykonujące wolny zawód. Składki na ubezpieczenie społeczne trzeba odprowadzać bez względu na to, czy przedsięwzięcie przynosi zysk, czy straty. Ulga w opłacaniu składek jest pożądana i stanowi zasadniczy bodziec dla początkujących przedsiębiorców. Praktyka stosowania znowelizowanego zapisu wskazała na pewne ograniczenia i luki interpretacyjne.

   W przypadku, gdy przedsiębiorcy korzystającemu z ulg się nie powiedzie i będzie musiał zlikwidować firmę, nie dostanie on zasiłku dla bezrobotnych. Zasiłek przysługuje osobom zarejestrowanym w urzędzie pracy, które przez co najmniej 365 dni opłacały składki na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy, co najmniej od minimalnego wynagrodzenia. Osoby korzystające z ulgi nie spełniają tych warunków, gdyż opłacają składki od niższej podstawy, a składek na Fundusz Pracy w ogóle nie płacą. W związku z opłacaniem niższych składek zusowskich zachodzi również możliwość otrzymywania o wiele niższego zasiłku chorobowego, gdyż jego wielkość jest ustalana od podstawy wymiaru, od której opłacało się składki ZUS.

   Kolejną dolegliwością w stosowaniu znowelizowanej ustawy jest brak konsekwencji w rozróżnieniu osób, które mogą lub nie mogą korzystać z ulgi na ubezpieczenie społeczne. Dokonane zmiany przepisów wyłączają z działania nowelizacji tej ustawy m.in. osoby prowadzące działalność w zakresie wolnego zawodu. Tymczasem z komunikatu Biura Prasowego ZUS wynika, że osoby wykonujące wolne zawody mogą korzystać z ulg wprowadzonych zmianą ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw.

   Jednym z warunków możliwości skorzystania z ulgi w opłacaniu składek na ubezpieczenie społeczne jest udowodnienie, że w ostatnich 5 latach nie prowadziło się działalności gospodarczej. Nieprecyzyjność, w określeniu na jakiej podstawie można to sprawdzić powoduje, że ZUS nie uznaje dokumentacji innych, niż gminnych ewidencji działalności gospodarczej. Skutkuje to tym, że weterynarze, twórcy i artyści, których działalność jest ewidencjonowana w innych ˝zawodowych˝ rejestrach, nie mogą skorzystać z szansy, jaką daje nowelizacja ww. ustawy. Ponadto nieuznawanie tych rejestrów powoduje, że osoby te nie mogą starać się o dotacje z Unii Europejskiej i mają kłopoty z uzyskaniem kredytu z banku, oraz nie mogą się rozliczać podatkiem liniowym.

   W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

   1. Czy Ministerstwo zamierza podjąć działania, których celem będzie likwidacja ograniczeń wynikających ze stosowania znowelizowanej ustawy (brak zasiłku dla bezrobotnych, niższy zasiłek chorobowy)?

   2. Jakie jest stanowisko Ministerstwa w stosunku do ww. nowelizacji ustawy odnośnie zaliczenia rejestru grup zawodowych na tych samych zasadach, jak rejestr ewidencji działalności gospodarczej?

   3. Jaką wykładnię przedstawia Ministerstwo odnośnie osób wykonujących wolny zawód?

   Z poważaniem

   Poseł Jadwiga Wiśniewska

   Warszawa, dnia 7 czerwca 2006 r.