Debaty sejmowePierwsza Kadencja

Interpelacja w sprawie stanu prawnego nieruchomości położonych na terenach graniczących z parkiem narodowym

   Szanowny Panie Premierze! Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2004 r. nr 92, poz. 880, z późn. zm.) park narodowy jest jedną z form ochrony przyrody (art. 6 ust. 1 pkt 1). Obecnie obowiązujące przepisy ustawy określają, że zarówno tworzenie, jak i powiększanie obszaru parku narodowego lub rezerwatu przyrody jest celem publicznym (w rozumieniu ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - Dz. U. z 2000 r. nr 46, poz. 543, z późn. zm.). Jednakże ponieważ objęcie określonych obszarów formą ochrony taką jak w przypadku parku narodowego (lub rezerwatu przyrody) ma istotne znaczenie przy wykonywaniu przysługującego właścicielowi prawa własności, ustawodawca określił, że: ˝Utworzenie lub powiększenie obszaru parku narodowego lub rezerwatu przyrody, obejmujące obszary, które stanowią nieruchomości niebędące własnością Skarbu Państwa, następuje za zgodą właściciela, a w razie braku jego zgody - w trybie wywłaszczenia określonym w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Jednocześnie, zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, utworzenie parku narodowego, zmiana jego granic lub likwidacja następuje w drodze rozporządzenia Rady Ministrów, które określa jego nazwę, obszar, przebieg granicy oraz otulinę.

   W odniesieniu do Kampinoskiego Parku Narodowego aktualną podstawą prawną jego ochrony i funkcjonowania jest rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 25 września 1997 r. w sprawie Kampinoskiego Parku Narodowego (Dz. U. z 1997 r. nr 132, poz. 876).

   W rezultacie realizacji wyżej wymienionych przepisów prawnych wsie Roztoka, Łubiec, Kępiaste, Julinek, Grabina, Aleksandrów, Krogulec, Kiścinne, Dąbrowa, Wiersze i inne zostały włączone w teren Kampinoskiego Parku Narodowego. W konsekwencji rozporządzenie, które określa granice parku narodowego, ingeruje jednocześnie w prawo własności, znacznie ograniczając możliwość jego wykonywania. W szczególności ograniczenia te dotyczą zakazu budownictwa i modernizacji istniejących obiektów. Zakaz ten skutkuje ponadto wykupywaniem gruntów przez Kampinoski Park Narodowy za symboliczne kwoty.

   Opisany powyżej stan prawny i jego konsekwencje są źródłem istotnej sprzeczności. Otóż z jednej strony w świetle obowiązującej ustawy o ochronie przyrody pozyskiwanie gruntów przez park narodowy może nastąpić jedynie w drodze wykupu za zgodą ich właściciela lub w drodze wywłaszczenia, z drugiej zaś mocą rozporządzenia Rady Ministrów określone tereny włączane są w granice parku, z pominięciem procedury wykupu czy wywłaszczenia.

   Sprzeczność ta z pewnością nie dotyczy jedynie wspomnianego wyżej Kampinoskiego Parku Narodowego, ale też innych parków narodowych na terenie kraju. W związku z tym niezbędne jest rozwiązanie systemowe, które uporządkowałoby stan prawny nieruchomości graniczących z parkiem narodowym.

   Czy przewidywane jest dokonanie stosownych zmian legislacyjnych, które umożliwiłyby przyjęcie jednoznacznej interpretacji obowiązujących przepisów prawa dotyczących granic i funkcjonowania parków narodowych?

   Czy ewentualne zmiany przepisów będą zmierzać do umożliwienia mieszkańcom wsi graniczących z parkiem narodowym korzystania z prawa własności w takim zakresie, w jakim przysługuje ono mieszkańcom innych terenów?

   Z poważaniem

   Poseł Jadwiga Zakrzewska

   Warszawa, dnia 22 sierpnia 2006 r.